Ştaynmayer Qafqaza - Azərbaycan və Ermənistana həm Almaniya üçün mürəkkəb daxili vəziyyətdə, həm də mürəkkəb Avropa daxili vəziyyətdə səfər edir. Bir tərəfdən ABŞ-Avropa arasında yaranan gərginlik, digər tərəfdən Avropa daxilində ortaya çıxan məsələlər və Avropa daxili yanaşmaların uzlaşdırılması kimi çətin məsələlər var. Bu fonda Ştaynmayerin səfəri Almaniyanın yuxarıda təsvir edilən mürəkkəb istiqamətlərdəki fundamental rolunu və əhəmiyyətini nəzərə alaraq, diqqətəlayiq əhəmiyyət və kontekst qazana bilər.
Nəticədə, alman məsələsi Avropa strategiyasının əsas konsepsiyalarından biridir. Belə olub, var və olacaq. Ümumilikdə, Ukrayna müharibəsi öz ekzistensial dərinliyi ilə mahiyyətcə bununla əlaqəli müharibədir. Nəzərə alsaq ki, bu müharibənin nəticəsində Berlin öz geosiyasi mühitini və rolunu addım-addım qurmağa çalışdığı alman iqtisadi rifahı və gücü faktiki olaraq çökdü. Almaniya üçün bu çöküşdən sonra problem təkcə həll olmadı, əslində daha kəskin və aktual oldu. Eyni zamanda, problem daha mürəkkəb və çoxqatlı oldu. Ştaynmayerin Azərbaycan və Ermənistana səfəri məhz bunu əks etdirəcək.
O, əlbəttə, Avropanın üzləşdiyi yeni reallıqları nəzərə alaraq, Almaniyanın yeni hökumətinin və ümumiyyətlə Almaniyanın fəaliyyət göstərməli olacağı hüdudları və mühiti araşdırmağa çalışacaq. Bu mənada Qafqaz, şübhəsiz, Avropa təhlükəsizliyinin gələcək arxitekturası üçün vacib proseslərin formalaşacağı mühüm zonalardan biri olacaq.
Söhbət təkcə ekzistensial miqyasdan deyil, həmçinin cari məsələlərdən, məsələn, dinamikası kifayət qədər yüksək olan İran məsələsindən gedir. Bu mənada, Ştaynmayerin səfərini yeni vəziyyətdə və yeni reallıqlar şəraitində həyata keçirilən “kəşfiyyat” kimi qiymətləndirmək olar. Bu səfər zamanı əldə edilən məlumatlar, yəqin ki, Almaniyanın yeni hökumətinin masasına qoyulacaq.
Almaniyanın yüksək səviyyəli rəsmisinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir. Azərbaycan regionda sabitlik və təhlükəsizliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Azərbaycan-Almaniya əməkdaşlığının genişləndirilməsi, iqtisadi, enerji və digər sahələrdə əlaqələrin dərinləşdirilməsi hər iki ölkənin maraqlarına xidmət edir.
Aqil Məmmədov
Ordu.az
